به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، معافیت بندر چابهار از تحریمهای آمریکا، که در سال 2018 میلادی و در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ صادر شده بود، در تاریخ 29 سپتامبر 2025 (7 مهرماه 1404) منقضی میشود. این تصمیم که با هدف کمک به بازسازی و توسعه افغانستان اتخاذ شده بود، اکنون چالشهای جدیدی را پیش روی توسعه این بندر استراتژیک و روابط اقتصادی ایران و هند ایجاد کرده است.
بندر چابهار به دلیل تنشهای موجود میان پاکستان و هند، یک مسیر کمهزینه و جایگزین برای دسترسی هند به بازارهای منطقهای محسوب میشود. اهمیت این بندر با امضای قرارداد 10 ساله سرمایهگذاری هند در اردیبهشت ماه 1403 بیش از پیش نمایان شد. سورباناندا سونوال، وزیر بنادر، کشتیرانی و آبراهههای هند در مراسم امضای این قرارداد، این رویداد را گامی تاریخی در روابط دیرینه دو کشور خواند و بر عزم هند برای توسعه و تجهیز بندر شهید بهشتی چابهار تأکید کرد. وی همچنین از همکاریهای نزدیک با ایران در حوزه حمل و نقل و کریدور شمال- جنوب خبر داد و از جشن روز چابهار در سال 2022 به عنوان نمادی از اهمیت این بندر برای هند یاد کرد. این قرارداد بلندمدت، نشاندهنده اعتماد متقابل دو کشور و تاکید بر تعهد هند به توسعهی بندر چابهار به عنوان یکی از کانونهای اصلی تجارت منطقه است. هند که هدف رسیدن به جایگاه کشوری توسعهیافته تا سال 2045 را دنبال میکند، بندر چابهار را به عنوان ابزاری کلیدی برای تحقق این هدف میداند.
علیاکبر صفایی، مدیرعامل سابق سازمان بنادر و دریانوردی ایران، نیز از اراده قوی مقامات ارشد دو کشور برای به ثمر رسیدن این پروژه مهم بندری و دریایی سخن گفت و این قرارداد را نمونهای ارزنده از همکاریهای اجرایی میان کشورهای همسایه دانست. او همچنین به فصل جدید همکاری در زمینه تامین مالی پروژه و ارزش افزوده بالای آن اشاره کرد.
اما با نزدیک شدن به تاریخ انقضای معافیت تحریمی، واکنشهای متفاوتی به چشم میخورد. معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در اردیبهشت ماه 1404 با ابراز نگرانی از قرارداد 10 ساله ایران و هند، تأکید کرد که تحریمهای آمریکا علیه ایران همچنان پابرجا هستند و هرگونه تعامل تجاری با ایران ممکن است با خطرات و عواقب تحریمی همراه باشد.
این وضعیت موجب ایجاد ابهام در آینده همکاریهای اقتصادی میان ایران و هند در خصوص بندر چابهار میشود. با توجه به اهمیت ژئوپلیتیکی این بندر و نقش آن در کریدور شمال- جنوب، واکنشهای جامعه جهانی و تلاشهای دیپلماتیک ایران و هند در ماههای آینده برای حفظ و توسعه همکاریهایشان بسیار حائز اهمیت خواهد بود. این موضوع نیاز به تحلیل دقیقتر تبعات انقضای معافیت تحریمی و تاثیر آن بر روابط اقتصادی و سیاسی منطقه دارد. وبسایت ساختمانی به بررسی نگرانیهای ایران و هند در این زمینه خواهد پرداخت.
منبع: خبرگزاری تسنیم
