به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، ضوابط اجرایی چارچوب فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا در کمیسیون اقتصادی دولت در حال بررسی است و انتظار میرود تا پایان این هفته یا اوایل هفته آینده به طور رسمی ابلاغ شود. نوش آفرین واقفی، معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی، با تأکید بر این موضوع، هدف از این ضوابط را شفافسازی معاملات، حفاظت از حقوق خریداران و کاهش خطرات ناشی از فعالیتهای بیپشتوانه در این بازار عنوان کرده است.
این اقدام در واکنش به رشد چشمگیر و بیرویه بازار آنلاین طلا صورت میگیرد. گزارشهای پیشین وبسایت ساختمانی نشان میدهد که طی دو سال گذشته، بیش از 2.5 تن طلا بین حدود 3 میلیون کاربر فعال در بیش از 500 پلتفرم آنلاین مبادله شده است؛ بازاری که به گفته معاون دادستان کل کشور، بخش قابل توجهی از آن فاقد مجوز رسمی فعالیت بوده و بدون نظارت مؤثر اداره میشود. این وضعیت، ریسکهای قابل توجهی را برای سرمایهگذاران ایجاد کرده و نیاز به تدوین و اجرای مقررات سختگیرانه را آشکار میسازد.
بانک مرکزی برای ساماندهی این بازار بیقاعده، الزامات بسیار دقیقی را تعیین کرده است که به گفته کارشناسان، میتواند بیش از نیمی از پلتفرمهای فعال را از گردونه خارج کند. این الزامات شامل موارد زیر میشود: ذخیره واقعی طلا در بانک کارگشایی و تبدیل آن به شمش استاندارد، احراز هویت کامل کیفپولهای دیجیتال پیش از هر معامله، ثبت تمامی تراکنشها در سامانه جامع تجارت، تسویه ریالی حداکثر ظرف 48 ساعت پس از انجام معامله و اخذ تأییدیه امنیتی پلیس فتا پیش از ادامه فعالیت. هدف از این اقدامات، جلوگیری از تخلفات گسترده از جمله معاملات بیپشتوانه، قیمتسازیهای غیر واقعی و پولشویی است و در عین حال شفافیت و پاسخگویی در این بازار را ارتقاء میدهد.
با وجود ممنوعیت تبلیغ پلتفرمهای آنلاین طلا از دیماه سال گذشته، تبلیغات گسترده این پلتفرمها در سطح شهر و فضای مجازی همچنان ادامه دارد. این تناقض آشکار میان قانون و واقعیت، ضعف نظارت و برخورد را نشان میدهد و پیام خطرناکی مبنی بر امکان دور زدن قانون را به بازار مخابره میکند. تحلیلگران معتقدند این تبلیغات گسترده، به منظور القای مشروعیت و جذب سرمایهگذاران جدید صورت میگیرد.
ریسکهای فعلی بازار آنلاین طلا ترکیبی از مشکلات فنی و اقتصادی است. تاخیر در تحویل طلا، مغایرت وزن یا عیار طلای تحویلی با سفارش اولیه و فقدان سازوکار شفاف پاسخگویی، از جمله مشکلات گزارش شده توسط کاربران است. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که نبود پشتوانه فیزیکی کافی برای حجم عظیم معاملات آنلاین، این بازار را مستعد قیمتسازی هدفمند، معاملات صوری و ایجاد حباب قیمتی کرده است. این وضعیت میتواند منجر به زیان سرمایهگذاران خرد و کاهش اعتماد عمومی به بازار طلا شود.
اجرای کامل ضوابط ابلاغی بانک مرکزی میتواند به تغییر معادلات بازار سنتی طلا و کاهش نوسانات قیمت سکه منجر شود. ثبات نسبی قیمتها میتواند سودجویی دلالان را کاهش داده و اعتماد خریداران را جلب کند. اما در عین حال، محدودیتهای جدید ممکن است بخشی از سرمایهها را به بازارهای موازی مانند ارز و رمز ارز سوق دهد. موفقیت این طرح در گرو نظارت مستمر، برخورد قاطع با تخلفات و همکاری کامل دستگاهها است؛ در غیر این صورت، بازار تنها از پلتفرمهای بیضابطه به بسترهای پنهانی و غیررسمی مهاجرت خواهد کرد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
