به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، سید مصطفی محقق داماد، در همایشی با موضوع بانکداری اسلامی که در بانک مرکزی برگزار شد، به بررسی پیوند میان اقتصاد و دین پرداخت. وی با اشاره به نقش حیاتی بانک مرکزی در اقتصاد ایران، توضیح داد که در حالی که علم اقتصاد به عنوان یک رشته علمی مستقل از دین است، سه نهاد اصلی در ادبیات اسلامی بهطور مستقیم با اقتصاد مرتبط هستند: فقه اقتصادی، اخلاق کسبوکار و مدیریت اموال.
محقق داماد فقه اقتصادی را معادل حقوق کسبوکار در دنیای امروز دانست و بر پیشرفت بینظیر فقه اسلامی، بهویژه فقه شیعه، در زمینه حقوق معاملات تاکید کرد. وی در این راستا به مباحثی همچون تعیین شرایط صحت و بطلان معاملات، مضاربه و صلح اشاره کرد. اما او به این نکته مهم نیز اشاره داشت که در کنار فقه، اخلاق کسبوکار نیز نقشی اساسی ایفا میکند. به گفته وی، در حالی که فقه به جنبههای قانونی معاملات میپردازد، اخلاق بر وجدان و انصاف در روابط اقتصادی تاکید دارد. به عنوان مثال، در حالیکه فقه میزان سود مشروع را تعیین میکند، اخلاق بر منصفانه بودن آن اصرار میورزد.
نهاد سوم مورد بحث محقق داماد، مدیریت اموال بود. وی با تقسیم اموال به دو دسته عمومی و خصوصی، بر اهمیت حفظ و نگهداری صحیح اموال عمومی مانند انفال، معادن و منابع طبیعی تاکید کرد. او مصرف اصل اموال عمومی را ممنوع و استفاده از منافع آن را برای رفاه حال نسلهای آینده ضروری دانست. وی همچنین بر وظیفه حاکمیت در صیانت از این اموال و جلوگیری از سوء استفاده از آنها تاکید کرد و نمونههایی از تخلفات در این زمینه، از جمله فروش یا تغییر کاربری فضاهای عمومی توسط شهرداریها را به عنوان خیانت به حقوق مردم محکوم کرد. به عقیده او، این موضوع در اسلام به شدت مورد تاکید قرار گرفته و اسراف و تبذیر به عنوان امری مذموم محکوم شده است. وی با اشاره به آیات قرآن و تاکید امام خمینی بر صرفهجویی، بر ضرورت مدیریت صحیح منابع طبیعی و انرژی تاکید کرد. محقق داماد به این موضوع پرداخت که این وظیفه تنها به دوش دولت نبوده و مردم نیز باید در مصرف منابع عمومی میانهروی کنند.
در بخش دیگری از صحبت های خود محقق داماد به مدیریت اموال خصوصی پرداخت و با اشاره به آیه قرآن “وَلا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِی جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِیامًا” بر اهمیت سپردن اداره اموال عمومی به دست افراد کارآمد و رشید تاکید کرد. وی با تفسیر علامه طباطبایی، “سفیه” را کسی دانست که فاقد توانایی مدیریت اقتصادی و سیاستگذاری صحیح است و نه لزوماً کسی که عقل فردی ناقصی دارد. به باور محقق داماد، انتخاب مدیران ناکارآمد در نهادهای اقتصادی و بانکی، قوام و قدرت ملت را تضعیف میکند.
در پایان، محقق داماد نگاه جمعی قرآن به اموال خصوصی را مورد توجه قرار داد و گفت حتی در مورد اموال شخصی نیز باید ملاحظات اجتماعی و اصول عدالت رعایت شود و اسراف و تبذیر در استفاده از اموال شخصی نیز، آثار اجتماعی منفی به دنبال دارد. وی در جمعبندی سخنان خود، بر لزوم بررسی دقیقتر این مسائل تاکید کرد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
