به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، حسن حسنخانی، کارشناس اقتصادی، در تحلیل اخیر خود، به ایجاد یک سیستم مقاوم و نوآورانه در تجارت خارجی ایران اشاره کرده است. وی با تاکید بر چالشهای موجود در تجارت خارجی ایران در محیط تحریمی، از ایجاد معماری مالی منحصربهفردی خبر میدهد که با دور زدن تحریمهای مالی، پایداری اقتصادی کشور را تضمین میکند. این سیستم که مورد توجه تحلیلگران بینالمللی نیز قرار گرفته، بر پایه حسابداری غیر دلاری، تسویه حساب با طلا و حذف نیاز به انتقال پول بینالمللی استوار است. حسنخانی معتقد است که این ساختار اگر به درستی تقویت شود، میتواند پایهای برای تجارتی پایدار و مستقل از سیستم مالی غربی باشد. وی بر وجود ظرفیتهای بالقوه تاکید میکند و مشکل را در استفاده درست و مداوم از این ظرفیتها میداند.
این چارچوب نوین، که در ماههای اخیر مورد توجه رسانهها و تحلیلگران بینالمللی قرار گرفته و با عنوان «چارچوب راهبردی تجارت مقاوم در برابر تحریم» شناخته میشود، شبکهای خودکفا و غیر دلاری را تشکیل میدهد. این سیستم، مبادلات بینالمللی را از وابستگی به دلار و شبکههای بانکی تحت نفوذ غرب جدا میکند و به جای مبادله ارزی مستقیم، از سیستم حسابداری و تسویه ترازها استفاده میکند.
این سیستم بر چهار رکن اصلی استوار است: اول، انعقاد توافقهای رسمی دوجانبه با کشورهای طرف تجارت با استفاده از ارزهای جایگزین یا طلا به عنوان معیار ارزش؛ دوم، انجام کامل پرداختها در داخل کشور، به طوری که صادرکنندگان ریال دریافت کرده و واردکنندگان ریال پرداخت میکنند و هیچ نقل و انتقال ارزی مستقیم از مرزها عبور نمیکند؛ سوم، مدیریت متمرکز دفاتر اعتباری در بانکهای ملی که مسئولیت تسویه بدهیها و طلبها ناشی از صادرات و واردات در دورههای زمانی مشخص را بر عهده دارد؛ و چهارم، پروتکل تسویه مبتنی بر طلا که انتقال ارزش فیزیکی را برای جبران هرگونه مابهالتفاوت تجاری، بدون نیاز به شبکههای دلاری، فراهم میکند.
به اعتقاد کارشناسان، این معماری مالی یک «اکوسیستم موازی» ایجاد کرده که مستقل از سیستم سوئیفت و دلار عمل میکند و ساختاری مقاوم در برابر تحریمها را ارائه میدهد. این تجربه ایران، نشان میدهد که کشورهایی که تحت تحریمهای گسترده قرار دارند، میتوانند با بهرهگیری از توافقهای ساختاری دوجانبه و سیستمهای تسویه مبتنی بر کالا یا طلا، مسیر تجارت پایدار را حفظ کنند. این نوآوری، ضمن کاهش وابستگی به سیستم مالی غرب، میتواند به عنوان الگویی برای سایر کشورها در شرایط مشابه، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. پیامدهای احتمالی این سیستم، افزایش استقلال اقتصادی ایران، تقویت روابط تجاری با سایر کشورها، و کاهش اثرگذاری تحریمها بر اقتصاد ملی است. البته، چالشهای محتمل شامل نیاز به شفافیت بیشتر در مکانیسمهای تسویه حساب، و احتمال به وجود آمدن مشکلات در مورد ارزیابی دقیق قیمت طلا است. واکنش سایر کشورها به این سیستم، و نحوه توسعه و بهبود آن در آینده، مواردی است که باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
