به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، بازار محصولات پروتئینی ایران، از جمله گوشت قرمز، مرغ و تخممرغ، طی هفتههای اخیر شاهد نوسانات قابلتوجهی بوده است. این نوسانات که بهطور مستقیم سفره خانوارهای ایرانی را تحت تاثیر قرار داده و با قدرت خرید مردم همخوانی ندارد، ناشی از عوامل متعددی است که فعالان این حوزه دلایل مختلفی برای آن ارائه میدهند.
وابستگی بالای صنعت دام و طیور به واردات نهادههای دامی از خارج از کشور، یکی از عوامل اصلی این مشکل به شمار میرود. خشکسالی، کمبود علوفه در مراتع و گرما نیز به افزایش هزینههای تولید دام و طیور افزوده است. خروج زودهنگام مرغها از سالنهای پرورش، پیش از رسیدن به وزن مطلوب، نیز بر این مسئله دامن زده است. در نتیجه، قیمت مرغ و گوشت قرمز در بازار بالاتر از نرخهای مصوب قرار گرفته است. مسئولان دولتی در تلاشند تا با اتخاذ تدابیر مختلف، از جمله کاهش تنشهای گرمایی برای افزایش وزن مرغها در سالنها و صدور مجوز واردات گوشت قرمز، بازار را به تعادل برسانند.
انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی، توقف واردات را عامل اصلی التهاب بازار گوشت عنوان کرده است. در راستای تنظیم بازار در نیمه دوم سال، دولت مجوز ثبت سفارش ۲۴۰ هزار تن گوشت قرمز را صادر کرده است. وزیر جهاد کشاورزی نیز به آرامش بازار مرغ با کاهش تنشهای گرمایی و مجوز واردات گوشت قرمز امیدوار است. جبرئیل برادری، رئیس جهاد کشاورزی تهران، با اشاره به نوسانات قیمتی و برخی تخلفات در بازار گوشت قرمز در هفتههای اخیر، از کاهش التهابات قیمتی و برقراری آرامش نسبی در بازار پس از ورود دام و گوشت وارداتی، بستهبندی منظم و توزیع گسترده خبر داده است. وی همچنین بر مدیریت سایر اقلام پروتئینی برای جلوگیری از نوسانات ناخواسته در بازار تاکید کرده است.
با این حال، جواد آزاد، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، کمبود نهادههای دامی و عرضه آنها با قیمتهای بالاتر را عامل اصلی بحران تولید تخممرغ، مرغ و دام میداند. به گفته وی، تا زمانی که نهادههای دامی به میزان کافی در سامانه بازارگاه توزیع نشوند، نوسانات قیمت محصولات پروتئینی ادامه خواهد داشت. خشکسالی و کمبود علوفه در مراتع نیز بر شدت این مشکل افزوده است. آزاد با اشاره به نیاز سالانه ۱۷ میلیون تن نهاده دامی، بر مشکل کمبود ذرت و جو در بازار تاکید کرد و قیمتهای بالای جو، یونجه و کاه را اعلام نمود. وی همچنین به تاثیر هزینههای بالای کارگری و عدم تناسب عرضه و تقاضا بر افزایش قیمتها اشاره کرد و افزایش قیمت دام سنگین را تصنعی دانسته و نقش واسطهها و دلالان در تشدید این مشکل را برجسته ساخت. آزاد افزایش تصنعی قیمت دام را موجب ضرر تولیدکننده و مصرف کننده دانسته و اشاره کرد که با قیمتهای قبلی دام، واردات گوشت صرفه اقتصادی نداشت.
دولت سالانه حدود ۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات نهادههای دامی اختصاص میدهد تا از مشکلات تولید و افزایش قیمت محصولات پروتئینی جلوگیری کند، اما با وجود این تلاشها، بازار همچنان با نوساناتی مواجه است و برخی از خانوارها مجبور به حذف این محصولات از سبد غذایی خود شدهاند. سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، نیز به تاخیر در تخصیص ارز و افزایش قیمت ذرت و سویا اشاره کرد و از مشکلات مرغداران در تامین برودت سالنهای پرورش طیور در فصل گرما و کمبود نقدینگی گفت. وی همچنین به نگرانی مرغداران از آینده بازار نهادههای دامی و تاثیر آن بر میزان جوجه ریزی اشاره کرد. به گفته وی، با ادامه روند فعلی و عدم تامین به موقع ذرت، در شش ماهه دوم سال با چالشهای جدی روبرو خواهیم بود.
با وجود ادعای خودکفایی در تولید مرغ و تخممرغ و خوداتکایی ۹۰ درصدی در تولید گوشت قرمز از سوی مسئولان وزارت جهاد و تشکلها، نوسانات اخیر بازار این محصولات نشان از وجود چالشهای جدی در این حوزه دارد و کاهش تقاضا نشان دهنده فشار بر قدرت خرید مردم است. حال انتظار میرود با اتخاذ سیاستهای مناسب، ثبات به بازار محصولات پروتئینی بازگردد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
