به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، بازارهای مالی ایران در ابتدای هفته جاری شاهد نوسانات شدیدی بودند که ریشه در اخبار منفی پیرامون عدم تصویب قطعنامه تمدید تعلیق تحریمها و فعال شدن مکانیسم ماشه داشت. افزایش ناگهانی قیمت ارز و طلا، بیشتر ناشی از موجسازی روانی و سوءاستفاده سوداگران از فضای رسانهای بود تا تغییرات بنیادی در اقتصاد ایران. این سناریو، تکرار الگوی آشنا و مکرری است که در اقتصاد ایران ریشه دوانده است: یک رویداد سیاسی منجر به ایجاد هیجان، هجوم خریداران بدون برنامه و نهایتاً بازگشت قیمتها به سطح قبلی میشود. خبر عدم تمدید تعلیق تحریمها و فعالسازی مکانیسم ماشه، بهطور ماهرانهای به ابزاری برای جریانهای معاند و دلالان ارزی تبدیل شد.
این چرخه هیجان و فروکش، در دهههای گذشته بارها تکرار شده است. از مذاکرات هستهای تا تنشهای نظامی کوتاهمدت، الگوی رفتاری بازار همواره مشابه بوده است: ترس موقت، ورود سرمایههای هیجانی و در نهایت، ریزش شدید قیمتها. در این میان، تازهواردان بازار همواره بیشترین زیان را متحمل میشوند؛ زیرا معمولاً در بالاترین قیمتها خرید میکنند و در پایینترین قیمتها مجبور به فروش میشوند.
مجید دوستعلی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با وبسایت ساختمانی، بر جنبه روانی مکانیسم ماشه تأکید کرد و اظهار داشت که تأثیر روانی آن بسیار بیشتر از ابعاد عملیاتی آن است. وی با اشاره به تحریمهای گسترده قبلی علیه ایران، به تفاوت قابل توجه در ضمانت اجرایی تحریمهای آمریکا (حدود 2000 نفر) و شورای امنیت (120 نفر) اشاره کرد و بر قدرت اجرایی بیشتر تحریمهای ایالات متحده تأکید نمود. وی همچنین به افزایش غیرمنطقی قیمت دلار در پی اخبار مربوط به مکانیسم ماشه اشاره کرد و پیشبینی کرد که پس از فروکش کردن هیجان، قیمتها به سطح واقعی خود باز خواهند گشت. وی با اشاره به تجربه جنگ 12 روزه با رژیم صهیونیستی و افزایش غیرمنطقی قیمت دلار در آن زمان و بازگشت قیمتها به حالت عادی پس از پایان جنگ، این نکته را مورد تأکید قرار داد.
دوستعلی با اشاره به ذخایر ارزی مطلوب کشور، بر ضرورت مدیریت مؤثر جنبه روانی این بحران توسط بانک مرکزی و نهادهای اقتصادی تأکید کرد. وی همچنین از سوءاستفاده سوداگران و اخلالگران بازار از شوکهای سیاسی انتقاد کرد و خواستار برخورد جدی دستگاههای نظارتی و قضایی با این افراد شد.
وبسایت ساختمانی با مروری بر تجربیات مشابه در گذشته، به این نتیجه میرسد که جهشهای ناشی از شوکهای روانی در بازار ارز، پایدار نیستند و همیشه با اصلاح شدید قیمتها همراه خواهند بود. افزایش اخیر قیمت دلار فاقد پشتوانه بنیادی است و بیشتر نتیجه ترسآفرینی و فضای تبلیغاتی داخلی و خارجی میباشد. کارشناسان با اشاره به الگوی “هیجان-ریزش”، هشدار میدهند که خرید در اوج هیجان سیاسی، نه سرمایهگذاری، بلکه قمار پرخطری است. با توجه به ذخایر ارزی مطلوب کشور و تأمین کامل نیازهای وارداتی، حتی در صورت اعمال کامل تحریمهای شورای امنیت، فشار واقعی بر بازار ارز محدود خواهد بود. تجربه تاریخی ایران نشان میدهد که واکنشهای عجولانه به اخبار سیاسی، خطای سرمایهگذاری نابخشودنی است. بنابراین، بهترین راهکار برای مردم، صبر، تحلیل منطقی و بیاعتنایی به موجسواری دلالان است.
منبع: خبرگزاری تسنیم
