به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، دکتر محمدتقی امانپور، نظریهپرداز حوزه کشاورزی و محیط زیست، در مجموعهای از ۹ یادداشت و ۱۴ پرسش و پاسخ، راهکارهای نوآورانهای برای حل بحران آب در ایران ارائه داده است. این راهکارها، که به طور گسترده از فناوریهای پیشرفته و مشارکت مردمی بهره میبرند، شامل تولید آب جدید از طریق آبخیزداری و آبخوانداری، افزایش بهرهوری آبیاری کشاورزی، استفاده از منابع آب غیرمتعارف، بهرهگیری از گونههای مقاوم به خشکی و شوری، تولید محصولات کشاورزی در محیط کنترلشده، استفاده از کودهای نوآورانه، بازمهندسی اقتصاد آب و مدیریت سیلابها میشود. اکنون، امانپور راهکار دهم خود را معرفی کرده است: روشی نوآورانه برای شیرینسازی آب دریا که با خلق زنجیره ارزش افزوده، آب شیرین را تقریباً بهصورت رایگان تولید میکند.
این طرح، بر خلاف روشهای سنتی شیرینسازی، به جای تمرکز صرف بر تولید آب شیرین، فرآیندهای جانبی درآمدزا را نیز در نظر میگیرد. تولید اکسید منیزیم، نمک دریایی، جلبک (برای خوراک دام و سوخت زیستی)، پرورش میگو و ماهی در قفس و حتی تولید انرژیهای تجدیدپذیر از جمله محصولات جانبی این فرآیند هستند. ارزش این محصولات جانبی به حدی است که هزینههای شیرینسازی را پوشش داده و حتی منجر به تولید آب شیرین با هزینه تقریباً صفر میشود. این امر به جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و رقابت در اجرای این طرح کمک میکند. علاوه بر این، این طرح با رویکرد توسعه دریامحور که از سوی مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است، همسو بوده و پتانسیل بالایی برای جلب حمایتهای دولتی دارد.
با این حال، شیرینسازی آب دریا با چالشهایی نیز روبرو است. عوارض زیستمحیطی، تنوع فناوریهای موجود و فقدان یک برنامه جامع برای مدیریت خرید و انتقال فناوری از جمله این چالشها هستند. تجربه موفق شرکت کالای نفت در دهه ۸۰ در زمینه خرید همراه با ساخت داخل، میتواند الگویی برای رفع این چالشها باشد. همچنین، پروژههای شیرینسازی اغلب به صورت تکمنظوره و بدون در نظر گرفتن اهداف توسعهای دیگر طراحی شدهاند، در حالی که یک رویکرد چندمنظوره میتواند ضمن کاهش هزینهها، به تحقق اهدافی چون تأمین انرژی پایدار و امنیت غذایی نیز کمک کند.
امانپور در ادامه به تحلیل مهندسی مالی این پروژه پرداخته و نشان میدهد که با سرمایهگذاری اولیه حدود 50 میلیون دلار، میتوان سالانه نزدیک به 60 میلیون دلار درآمد از فروش محصولات جانبی کسب کرد. ابزارهای تکمیلی مهندسی مالی، مانند تهاتر هزینهها، استفاده از صندوق توسعه سرمایهگذاری کشاورزی، درآمد حاصل از برق تولیدی، حمایت وزارت نفت، بازار آب استانی، امکان تهاتر در مدیریت جامع حوضه آبخیز، حمایت سازمان جهانی اقلیم سبز (GCF) و پشتیبانی راهبردی در سطح ملی میتواند در تأمین مالی این پروژه نقش داشته باشد. در نهایت، این طرح نه تنها بحران آب را حل میکند، بلکه میتواند به بیابانزدایی و احیای سرزمینهای ساحلی نیز کمک کند و الگویی برای توسعه پایدار دریامحور در کشور باشد. وبسایت ساختمانی این طرح را گامی مهم در جهت حل چالش های آبی کشور می داند و از پتانسیل بالای آن در جذب سرمایه گذاران و ایجاد اشتغال سخن می گوید.
منبع: خبرگزاری تسنیم
