به گزارش صنعت ساختمان به نقل از خبرگزاری تسنیم، سامانه ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران، از ابتدای آبان ماه سال جاری به صورت جامع و یکپارچه فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. این اقدام، در راستای تسهیل و ساماندهی فرآیند تأمین ارز برای خدمات مختلف و بینالمللی صورت میگیرد.
بر اساس این گزارش، وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی ذیربط، موظفاند تا پیش از فرارسیدن آبان ماه، زیرساختهای لازم برای اتصال سامانههای داخلی خود به این سامانه جدید را فراهم آورند. این آمادگی، برای اطمینان از انتقال روان و بدون وقفه اطلاعات و درخواستهای ارزی ضروری است.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در راستای اجرای این طرح، بخش سوم مجموعه مقررات ارزی را به همراه دستورالعمل تأمین و تخصیص ارز خدماتی با آخرین اصلاحات انجامشده، ابلاغ کرده است. این مقررات، چارچوب قانونی و اجرایی این سامانه را مشخص میکند.
پیرو بخشنامه شماره 131936/03 مورخ 10/06/1403، این سامانه از تاریخ 01/08/1404 بهطور کامل عملیاتی خواهد شد. این بخشنامه، پیشتر، زمینه را برای اجرای این طرح فراهم کرده بود.
مفاد بخش سوم مجموعه مقررات ارزی با عنوان «خدمات ارزی و سایر مبادلات ارزی بینالمللی»، با تمرکز بر فروش ارز از طریق سامانه مذکور و همچنین آخرین نسخه از «دستورالعمل تخصیص و تأمین ارز خدماتی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران» تدوین و ابلاغ شده است. این دستورالعمل، جزئیات فرآیند تخصیص و تأمین ارز را به صورت دقیق مشخص میکند.
شایان ذکر است که از تاریخ اول آبان ماه 1404، تمامی فرآیندهای تأمین ارز خدماتی، منحصراً از طریق سامانه ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران انجام خواهد شد. این امر، به منظور ایجاد شفافیت و جلوگیری از هرگونه تخلف احتمالی صورت میگیرد.
اتصال سامانههای داخلی دستگاههای اجرایی به سامانه ارز خدماتی، در بستر گذرگاه خدمات دولت و در چارچوب قانون مدیریت دادهها و اطلاعات ملی انجام میشود. این اتصال، به منظور تبادل امن و سریع اطلاعات بین دستگاههای مختلف صورت میگیرد.
با شروع به کار سامانه ارز خدماتی از ابتدای آبان ماه، رویه حضوری تخصیص ارز خدماتی از طریق تالار ارز به طور کامل متوقف میشود. این اقدام، در راستای کاهش بروکراسی و تسریع فرآیندها انجام میشود. همچنین، دسترسی دستگاههایی که به صورت مستقیم به سامانه ناخدا متصل هستند نیز سلب خواهد شد. این تغییرات، به منظور یکپارچهسازی و تمرکز فرآیندها در سامانه جدید صورت میگیرد.
راه اندازی سامانه ارز خدماتی چه تاثیری بر بازار ارز خواهد داشت؟
راهاندازی سامانه ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران میتواند تاثیرات متعددی بر بازار ارز داشته باشد. از جمله مهمترین این تاثیرات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* **شفافیت بیشتر:** این سامانه با متمرکز کردن فرآیند تخصیص و تأمین ارز خدماتی، میتواند به افزایش شفافیت در این حوزه کمک کند و از بروز رانت و فساد جلوگیری کند.
* **کاهش بروکراسی:** با حذف رویه حضوری تخصیص ارز، فرآیندها تسریع شده و بروکراسی اداری کاهش مییابد.
* **تسهیل دسترسی:** دستگاههای اجرایی میتوانند به صورت آنلاین و از طریق سامانه به ارز مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند.
* **کنترل بهتر:** بانک مرکزی میتواند نظارت دقیقتری بر تخصیص و مصرف ارز خدماتی داشته باشد و از خروج غیرقانونی ارز جلوگیری کند.
* **تاثیر بر نرخ ارز:** این سامانه میتواند با مدیریت بهتر عرضه و تقاضای ارز خدماتی، به تثبیت نرخ ارز و کاهش نوسانات کمک کند.
به طور کلی، راهاندازی سامانه ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران میتواند گامی مثبت در جهت ساماندهی بازار ارز و بهبود وضعیت اقتصادی کشور باشد.
ضرورت ایجاد سامانه ارز خدماتی چه بود؟
ایجاد سامانه ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران به دلایل متعددی ضرورت داشت. پیش از راهاندازی این سامانه، فرآیند تخصیص و تأمین ارز خدماتی با مشکلات و چالشهایی روبرو بود که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* **عدم شفافیت:** رویههای حضوری و غیرمتمرکز تخصیص ارز، زمینه را برای فساد و رانت فراهم میکرد.
* **بروکراسی اداری:** فرآیندهای طولانی و پیچیده اداری، باعث اتلاف وقت و هزینه میشد.
* **عدم نظارت کافی:** بانک مرکزی نظارت دقیقی بر تخصیص و مصرف ارز خدماتی نداشت.
* **تخصیص ناعادلانه:** ارز به صورت ناعادلانه بین متقاضیان توزیع میشد.
* **خروج غیرقانونی ارز:** برخی افراد و شرکتها از ارز خدماتی برای مقاصد غیرقانونی استفاده میکردند.
با توجه به این مشکلات، ایجاد یک سامانه متمرکز و شفاف برای تخصیص و تأمین ارز خدماتی ضروری بود تا بتوان ضمن تسهیل فرآیندها، از بروز فساد و خروج غیرقانونی ارز جلوگیری کرد و تخصیص ارز را به صورت عادلانهتر انجام داد.
منبع: خبرگزاری تسنیم

