به گزارش وبسایت ساختمانی به نقل از خبرگزاری تسنیم، بررسیهای اخیر نشان میدهد که صادرات ایران در سالهای گذشته، بهویژه در بخشهای کلیدی مانند فرش، محصولات کشاورزی و صنایع وابسته، با افت قابلتوجهی در بازارهای جهانی مواجه شده است. فعالین اقتصادی، علت این کاهش را نه تنها در محدودیتهای اقلیمی و تحریمهای بینالمللی، بلکه عمدتاً در ضعف مدیریت و سیاستگذاریهای داخلی میدانند. عواملی همچون استقرار صنایع آببر در مناطق خشک و کمآب، بیتوجهی به پتانسیلهای آبی سواحل و فقدان برنامهریزی برای حمایت از تولید محصولات سالم و ارگانیک، از جمله چالشهای اساسی مطرح شده توسط کارشناسان هستند. به باور بسیاری، اصلاح سیاستها، افزایش بهرهوری و استفاده از ظرفیت تشکلهای اقتصادی میتواند راهگشای حل این مشکلات و توسعه پایدار صادرات باشد.
سید رضا نورانی، رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران و عضو اتاق بازرگانی، در گفتگویی با خبرگزاری تسنیم، به تشریح چالشهای بخش کشاورزی و صادرات پرداخته و بر ضعف مدیریت منابع و سیاستهای نادرست بهعنوان موانع اصلی توسعه پایدار تأکید کرده است. به گفته وی، مشکلات متعددی مانند کمبود انرژی، قرارگیری صنایع آببر در مناطق کمآب (مانند احداث کارخانه فولاد در کویر کاشان)، و بیتوجهی به مدیریت منابع آبی مشابه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله این موانع هستند. آقای نورانی با اشاره به خشکسالیهای گسترده و مثال خشک شدن دریاچه ارومیه بهعنوان یک فاجعه ملی، بر ضرورت برنامهریزی صحیح، اصلاح الگوی مصرف و اصلاح ساختاری در بخش کشاورزی و صنایع تأکید میکند. وی با مقایسه عملکرد ایران با عربستان سعودی در ایجاد فضای سبز و تولید زیتون، بر اهمیت مدیریت صحیح منابع اشاره کرده و پیشنهاد همکاری با شرکای خارجی در زمینه احیای کویرها، مقابله با خشکسالی و مدیریت انرژی را مطرح میسازد.
علاوه بر این، نورانی به چالشهای مربوط به شهرکسازیهای اطراف تهران و عدم تأمین زیرساختهای لازم برای آنها اشاره میکند و بر ضرورت پیشگیری از بروز مشکلات بهجای صرف هزینههای هنگفت برای رفع آنها تأکید دارد. وی همچنین از عدم موفقیت در احیای دریاچه ارومیه با وجود هزینههای هنگفت بهعنوان نمونهای از ضعف مدیریت یاد میکند. به عقیده وی، استفاده از تجارب تشکلهای اقتصادی با سابقه طولانی، بهعنوان بازوی مشورتی و اجرایی میتواند بسیار مؤثر باشد.
در بخش دیگری از مصاحبه، آقای نورانی به تمرکز صادرات ایران بر محصولات پتروشیمی و تعداد محدودی از محصولات کشاورزی اشاره کرده و بر ضرورت برنامهریزی برای بهرهبرداری از ظرفیتهای خودکفایی در سایر بخشها تأکید میکند. وی ضمن اشاره به پتانسیل بالای منابع آبی کشور و عدم بهرهبرداری کافی از منابع آبی سواحل، انتقال صنایع آببر به سواحل دریای عمان و تصفیه و استفاده مجدد از پسابها را پیشنهاد میدهد. بهعقیده وی، بهبود راندمان مصرف آب در کشاورزی با استفاده از روشهای نوین آبیاری نیز از دیگر اقدامات ضروری است. این اقدامات بهگفتهی وی، نیازمند یک تلاش ملی و مشارکت تمامی بخشها از جمله دانشبنیانها، دانشگاهها و تشکلهای متخصص است.
در خصوص وضعیت صادرات میوه، نورانی به کاهش قابلتوجه آن بهدلیل خشکسالی، پیامدهای جنگ اخیر و اخراج کارگران افغانی اشاره میکند و افزایش شدید قیمت سبزیجات را بهعنوان نتیجهی مستقیم کاهش تولید و کمبود نیروی کار عنوان میکند. در مورد محصولات ارگانیک، وی ضمن اشاره به پتانسیل بالای رقابت جهانی، از بیاعتنایی دولت و نگاه فانتزی به این بخش انتقاد میکند و خواستار حمایت جدی از تولید محصولات سالم و ارگانیک میشود. وی همچنین به رشد سالیانه 15 تا 20 درصدی مصرف محصولات ارگانیک در بازارهای جهانی اشاره میکند و معتقد است که ایران میتواند سهم قابلتوجهی از این بازار را به دست آورد. آقای نورانی در پاسخ به انتقاداتی مبنی بر صادرات آب و خاک کشور از طریق صادرات میوه، بر اصلاح ساختاری و بهبود بهرهوری تأکید میکند، اما متوقف کردن صادرات را غیرممکن و مخرب میداند. وی همچنین با اشاره به نقش قیمتگذاری و سیاستهای دولتی در نوع کشت محصولات کشاورزی، بر لزوم اصلاح این سیاستها برای رسیدن به خودکفایی واقعی و پایدار تأکید میکند. در انتها، نورانی با اشاره به چالشهای مرتبط با خودکفایی گندم و ضرورت تأمین امنیت غذایی در شرایط تحریم، بر اهمیت تعادل بین صادرات و واردات، اصلاح ساختار واردات و اتخاذ تصمیمات پایدار و صحیح در سیاستگذاریهای اقتصادی و کشاورزی تأکید میکند.
منبع: خبرگزاری تسنیم
