به گزارش وبسایت صنعت ساختمان، در ادامه مشکلات ناترازی انرژی در کشور، بخش صنعت و معدن که به عنوان یکی از اصلیترین حوزههای مولد، اشتغالآفرین و ارزآور اقتصادی شناخته میشود، در زمستان امسال با محدودیتهای گسترده و کمسابقهای در تأمین گاز و برق مواجه شده است. این محدودیتها میتواند آثار جدی بر تولید، صادرات، اشتغال و رشد اقتصادی کشور بر جای بگذارد.
بر اساس برآوردهای رسمی، نیاز گاز کشور در زمان اوج مصرف روزانه در سال جاری به حدود 850 میلیون مترمکعب میرسد. از این میزان، سهم کل بخش صنعت و معدن تنها حدود 16.5 درصد است. با وجود پایین بودن نسبت به مصارف خانگی و تجاری، این بخش با فرا رسیدن فصل سرما با محدودیتهای قابلتوجهی روبهرو میشود. این در حالی است که همین بخش محدود، نقش کلیدی در ایجاد ارزش افزوده، تأمین نیاز داخل و حضور در بازارهای صادراتی ایفا میکند.
نیاز روزانه گاز صنایع و معادن کشور در زمان اوج مصرف حدود 140 میلیون مترمکعب برآورد شده است. این گاز در صنایع بزرگی همچون فولاد، سیمان، آجر، کاشی و سرامیک و دیگر واحدهای تولیدی مصرف میشود و مستقیماً به تولید کالا، حفظ زنجیره تأمین و پاسخ به تقاضای داخلی و خارجی اختصاص دارد.
با این حال، از هفته دوم آذرماه و علی رغم دستور رئیس جمهور بر تأمین انرژی در آذرماه، برنامه اعمال محدودیت گاز صنایع از سوی شرکت ملی گاز ایران آغاز شده و بهتدریج شدت گرفته است. صنایع فولادی بهعنوان یکی از مهمترین صنایع انرژیبر کشور، در حال حاضر با محدودیت گاز حدود 54 درصدی مواجه هستند. این افزایش محدودیت در شرایطی رخ داده که صنعت فولاد علاوه بر تأمین بخش مهمی از نیاز داخل، یکی از پایههای صادرات غیرنفتی کشور به شمار میرود.
وضعیت صنایع سیمان حتی نگرانکنندهتر گزارش شده است. در حال حاضر میزان گاز تحویلی به این صنعت حدود 2.83 میلیون مترمکعب در روز است که بیانگر اعمال محدودیت شدید 94 درصتی نسبت به شرایط عادی است. چنین سطحی از محدودیت، عملاً بسیاری از واحدهای سیمانی را از مدار تولید خارج کرده یا آنها را به حداقل ظرفیت ممکن رسانده است.
محدودیتها به صنایع سیمان و فولاد محدود نمانده و سایر صنایع وابسته به گاز نیز با کاهش جدی سهمیه مواجه شدهاند. آمارها حاکی از آن است که مصرف گاز صنایع تولید آهک و گچ نسبت به میانگین آبانماه سال جاری حدود 70 درصد کاهش یافته است. همچنین کارخانجات قند با کاهش 50 درصدی مصرف گاز روبهرو شدهاند و کارخانههای تولید شیشه نیز در دیماه با افت 30 درصدی مصرف نسبت به دوره قبل مواجه بودهاند.
در کنار محدودیت گاز، قطع یا کاهش گاز نیروگاههای اختصاصی صنایع نیز به وضعیت نامطلوب تولید دامن زده است. بر اساس اطلاعات موجود، گاز مورد نیاز نیروگاههای صنایع به میزان حدود 2800 مگاوات قطع شده که معادل مصرف روزانه 15 میلیون مترمکعب گاز است. در نتیجه این وضعیت، تنها یک واحد نیروگاهی با ظرفیت 250 مگاوات در یکی از بزرگترین واحدهای صنعتی کشور در مدار تولید قرار دارد و سایر نیروگاههای صنعتی از مدار خارج شدهاند.
اعمال محدودیت 40 درصدی برق نیز در شرایط پیچیدهتر شده است. از ابتدای دیماه سال جاری، شرکت مدیریت شبکه برق ایران محدودیت 40 درصدی برق برای صنایع انرژیبر اعلام کرده و علاوه بر آن، یک روز قطعی برق در هفته برای شهرکهای صنعتی در نظر گرفته شده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که ادامه این روند میتواند تبعات گستردهای برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد. کاهش تولید در صنایع مادر همچون فولاد و سیمان، نهتنها زنجیرهای از صنایع پاییندستی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند موجب کاهش صادرات، افت درآمدهای ارزی، افزایش بیکاری و در نهایت کاهش رشد اقتصادی شود.
برخی فعالان صنعتی بر این باورند که سهم پایین صنعت و معدن از مصرف کل گاز کشور، در مقایسه با سهم بالای آن در تولید ناخالص داخلی و صادرات غیرنفتی، نشاندهنده عدم توازن در سیاستگذاری انرژی است. آنها معتقدند در شرایط کمبود انرژی، اولویتبندی تخصیص گاز و برق باید به گونهای باشد که کمترین آسیب به بخشهای مولد وارد شود.
در مجموع، دادههای موجود نشان میدهد که زمستان امسال برای بخش صنعت و معدن، زمستانی سخت و پرچالش خواهد بود. محدودیتهای همزمان گاز و برق، میتواند پیامدهایی فراتر از یک فصل سرد بر پیکره اقتصاد کشور وارد کند؛ پیامدهایی که مدیریت و کاهش آنها نیازمند تصمیمات فوری، هماهنگ و مبتنی بر نگاه بلندمدت است.
منبع: مهر نیوز
