انتخاب سایز مناسب لوله برق، فقط به صرف انجام کار نیست. بلکه ایمنی و کیفیت کار را تضمین میکند. عدم توجه به این موضوع ، میتواند موجب اختلال در عملکرد کابلها و حتی بروز خسارت میگردد.
جدول استاندارد سایز لوله برق برای کاربردهای مختلف
لولههای برقی در دو قالب PG و متریک و یا از لولههای فلکسیبل عرضه میشود.
|
سایز لوله PG |
PG13.5 |
PG16 |
PG21 |
PG29 |
PG36 |
PG48 |
* |
* |
* |
|
سایز لوله (اینچی) |
1.2 |
3.4 |
1 |
1-1.4 |
1-1.2 |
2 |
2-1.2 |
3 |
4 |
|
سایز فلکسیبل (nominal) |
4 |
6 |
9 |
11 |
13 |
16 |
21 |
25 |
29 |
|
36 |
42 |
48 |
52 |
63 |
75 |
80 |
100 |
125 |
جدول سایز لوله برق در برقکشی واحدهای مسکونی
در واحدهای مسکونی کوچک مقیاس عموما از لولههای خرطومی و فلکسیبل توکار و گاها از لوله برق گالوانیزه به صورت توکار استفاده میشود. اما در مجتمعهای مسکونی بزرگتر از انواع کاندوئیت استفاده میکنند.
به نقل از ساختمانآموز ” لوله برق گالوانیزه به دلیل دوام بالا، مقاومت در برابر ضربه، رطوبت و عدم نیاز به نگهداری مداوم، گزینهای اقتصادی برای ساختمانهای کوچک محسوب میشود”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
انتخاب سایز لوله برق در مجتمعهای تجاری و مسکونی بزرگ، به وسعت و نیاز پروژه بستگی دارد. لولههای برق PG13.5، PG16، PG21 و PG29 بیشترین مصرف را مجتمعهای مسکونی دارند.
|
سایز |
قطر (mm) |
ضخامت (mm) |
نوع گالوانیزه |
|
PG13.5 |
20.4 |
1 |
گرم آبکاری |
|
PG16 |
22.5 |
1 |
گرم آبکاری |
|
PG21 |
28.3 |
1 |
گرم آبکاری |
|
PG29 |
37 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG13.5 |
20.4 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG16 |
22.5 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG21 |
28.3 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG29 |
37 |
1.5 |
گرم آبکاری |
|
PG13.5 |
20.4 |
1 |
گرم سبک |
|
PG16 |
22.5 |
1 |
گرم سبک |
|
PG21 |
28.3 |
1 |
گرم سبک |
|
PG13.5 |
20.4 |
0.6 |
سرد |
|
PG16 |
22.5 |
0.6 |
سرد |
|
PG21 |
28.3 |
0.6 |
سرد |
|
PG29 |
37 |
0.6 |
سرد |
|
PG13.5 |
20.4 |
0.9 |
سرد |
|
PG16 |
22.5 |
0.9 |
سرد |
|
PG21 |
28.3 |
0.9 |
سرد |
|
PG29 |
37 |
0.9 |
سرد |
نکته: به نقل از خبر فوری “طبق گزارشات فنی، ضخامت پوشش گالوانیزه در لولههای برق گالوانیزه گرم سنگین (آبکاری) در حدود 60 الی 90 میکرون گزارش شده است.” برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
جدول سایز لوله برق در پروژههای صنعتی و سولهها
|
سایز |
قطر (mm) |
ضخامت (mm) |
نوع گالوانیزه |
|
PG36 |
47 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG48 |
59.3 |
1.2 |
گرم آبکاری |
|
PG36 |
47 |
1.5 |
گرم آبکاری |
|
PG48 |
59.3 |
1.5 |
گرم آبکاری |
|
1.2 |
21.3 |
2 |
گرم آبکاری |
|
3.4 |
26.7 |
2 |
گرم آبکاری |
|
1 |
33.4 |
2 |
گرم آبکاری |
|
1-1.4 |
42.2 |
2 |
گرم آبکاری |
|
1-1.2 |
48.3 |
2 |
گرم آبکاری |
|
2 |
60.3 |
2 |
گرم آبکاری |
|
2-1.2 |
73 |
2 |
گرم آبکاری |
|
3 |
88.9 |
2.5 |
گرم آبکاری |
|
4 |
114.3 |
3 |
گرم آبکاری |
|
1.2 |
21.3 |
2.5 |
گرم آبکاری |
|
3.4 |
26.7 |
2.5 |
گرم آبکاری |
|
1 |
33.4 |
2.5 |
گرم آبکاری |
|
1-1.4 |
42.2 |
2.8 |
گرم آبکاری |
|
1-1.2 |
48.3 |
2.8 |
گرم آبکاری |
|
2 |
60.3 |
2.8 |
گرم آبکاری |
|
2-1.2 |
73 |
3.2 |
گرم آبکاری |
|
3 |
88.9 |
3.5 |
گرم آبکاری |
|
4 |
114.3 |
4 |
گرم آبکاری |
انتخاب و خرید لوله برق سایز 13.5 ، 16 و 21 در بازار
به نقل از خوارزمسازه “لوله برق گالوانیزه بهدلیل استحکام مکانیکی بالا، مقاومت در برابر خوردگی و قابلیت استفاده در محیطهای صنعتی و مرطوب، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. این نوع لوله موجب کاهش نویز و تداخل الکترومغناطیسی نیز میگردد”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
لولههای گالوانیزه در 4 گروه لوله گرم سنگین (آبکاری)، گرم سبک، فابریک و گالوانیزه سرد عرضه میگردند. برای انتخاب و خرید لوله برق سایز 13.5 ، 16 و 21، به مکان نصب، نوع گالوانیزاسیون، حجم کابل عبوری و کیفیت آن توجه کنید.
معیارهای انتخاب سایز لوله برق طبق مبحث ۱۳ چیست؟
مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان، مجموعهای از استانداردها و الزامات فنی برای طراحی و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها است. این مبحث به ایمنی، ظرفیت تجهیزات، روشهای نصب و حفاظتهای الکتریکی میپردازد تا عملکرد شبکه برق ساختمان مطمئن و ایمن باشد.
همچنین به نقل از پرشین سازه “استاندارد لولههای برق ساختمان، یک تضمین بر کیفیت پروژه کابلکشی خواهد بود. از این رو بسیار مهم و حائز اهمیت است. چون از بروز خسارات ناشی از اتصال جریان برق جلوگیری می کند”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
از این رو هنگام انتخاب لوله برق، به کیفیت و سایز استاندارد لوله، همچنین نصب اصولی آن طبق معیارهای زیر (مبحث 13) توجه کنید:
- تعداد کابل عبوری از داخل لوله
- سطح مقطع و قطر سیمها
- نوع عایق و جنس سیمها
- طول مسیر لولهکشی و تعداد خمها
- شرایط حرارتی و محل نصب لوله
- میزان مجاز پرشدگی لوله (Fill Rate)
- نوع سیستم لولهکشی (توکار، روکار، دفنی)
- قابلیت عبور و سیمکشی مجدد در آینده
- جنس لوله مورد استفاده (PVC، فولادی، گالوانیزه)
نسبت قطر داخلی لوله برق به قطر دسته سیمها
نسبت قطر داخلی لوله برق به قطر دسته سیمها باید بهگونهای باشد که میزان پرشدگی از حد استاندارد فراتر نرود. بهطور حرفهای، قطر لوله زمانی مناسب است که حداقل ۱.۵ تا ۲ برابر قطر مجموع سیمها باشد تا عبور، تهویه و سیمکشی مجدد بدون مشکل انجام شود.
به نقل از پراور صنعت “عدم استفاده از لوله برق مناسب، جعبه تقسیم استاندارد و نصب دقیق، اصلیترین دلیل برای ایجاد شرایط برقگرفتگی و ایجاد خسارات ناشی از آن خواهد بود”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
تأثیر تعداد سیم مجاز در لوله برق بر انتخاب سایز
هرچه تعداد سیمها بیشتر باشد، سایز لوله بزرگتر برای رعایت درصد پرشدگی و تهویه مناسب لازم است. این نکته برای جلوگیری از افزایش حرارت و آسیب به عایق سیمها حیاتی است.
روشهای محاسبه سایز لوله برق؛ از جدول تا نرمافزار
برای محاسبه سایز لوله برق، ابتدا تعداد و سطح مقطع سیمهای عبوری را جمع کرده و آن را با حداکثر درصد پرشدگی مجاز در مبحث ۱۳ مقایسه میکنیم. سپس با استفاده از جدول سایزبندی لوله یا نرمافزارهای طراحی برق، نزدیکترین سایز استاندارد لوله را انتخاب مینماییم.
به نقل از پورتال جامع مهندسین “این فرایند به کاهش هزینهها کمک کرده و از بروز مشکلاتی مانند کمبود یا استفاده بیمورد لوله جلوگیری میکند. همچنین، نصب سیستم برق به شکل موثرتر و با کمترین هدررفت مواد انجام میشود”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
روشهای محاسبه سایز لوله برق:
- استفاده از جداول مبحث ۱۳
- استفاده از جدول درصد پرشدگی لوله
- محاسبه سطح مقطع مجموع سیمها و مقایسه با ظرفیت لوله
- استفاده از نرمافزارهای محاسبه لولهکشی برق
- استفاده از فرمولهای مهندسی محاسبه سطح مقطع لوله
- استفاده از چارتهای آماده شرکتهای تولیدکننده لوله برق
استفاده از نرمافزار تعیین سایز لوله برق در طراحی
برای اطمینان و افزایش دقت در انتخاب سایز لوله برق مورد نظر، میتوانید از نرمافزارهای زیر نیز کمک بگیرید:
- Dialux
- ETAP
- Revit MEP
- Autodesk Electrical
- Caneco BT
- ePlan Electric P8
- Design Master Electrical
نحوه انتخاب سایز لوله برق برای جنسهای مختلف لوله چگونه است؟
انتخاب سایز لوله برق در جنسهای مختلف یکسان است و بر تعداد سیمها، سطح مقطع، درصد پرشدگی و طول مسیر استوار خواهد بود. تفاوت فقط در مقاومت مکانیکی و قطر داخلی مفید هر جنس است؛ بهطور مثال لوله PVC بهدلیل قطر داخلی بیشتر معمولا سایز پایینتری نیاز دارد، اما لوله گالوانیزه و فولادی بهدلیل ضخامت بالاتر، در همان شرایط یک سایز بزرگتر انتخاب میشوند. ضمن آنکه ضخامت لوله گالوانیزه گرم سنگین در حدود 1.2 میل و لوله گالوانیزه سرد در حدود 0.6 الی 0.9 است.
نکته: به نقل از بازار ایرنا ” برای لوله کشی برق در فضاهای رو باز و غیر مسقف، بهترین انتخاب استفاده از لوله برق گالوانیزه گرم اتصالات گالوانیزه گرم و داکرومات شده است”. بنابراین ضخامت این گروه لوله را برای نصب پایدارتر و تضمین ایمنی، در نظر بگیرید. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
سایز مناسب لوله برق گالوانیزه نسوز در برقکشی توکار
به نقل از جامجم آنلاین ” این لولهها از مواد نسوز یا کندسوز ساخته میشوند. منبع حرارت را حذف و بهصورت خودکار خاموش میگردند”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
بنابراین برای پروژههای صنعتی با جریان الکتریکی بالا یا پروژههایی با حساسیت بالا و احتمال خطر انفجار از این گروه لوله برق استفاده میشود. این لولهها از نظر سایزبندی، تفاوتی با سایز لولههای برق ندارند.همچنین با توجه به حساسیت پروژه، به صورت روکار استفاده میشوند. بنابراین استفاده از اتصالات مقاومتر به رطوبت و ضد خوردگی، نوعی الزام برای حفظ ایمنی پروژه کابلکشی محسوب میشود.
به نقل از دکور ساختمان “در پروژههای حساس که نیاز به استانداردهای ایمنی بالا دارند، اتصالات گالوانیزه میتوانند نقش بسیار مهمی ایفا کنند. این اتصالات با مقاومت بالا در برابر خوردگی، مقاومت فیزیکی و محافظت در برابر آتشسوزیها، گزینهای عالی برای پروژههای برقی صنعتی و پرخطر هستند”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
سایز مناسب لوله برق خرطومی و فلکسی در سقف کاذب
- سایز مناسب لوله برق خرطومی و فلکسی در سقف کاذب بین ۱۳.۵ تا ۲۱ انتخاب میشود.
- برای عبور چند رشته سیم روشنایی، سایز ۱۳.۵ یا ۱۶ کافی است.
- برای مسیرهای اصلی یا عبور کابلهای بیشتر، از ۲۰ یا ۲۱ استفاده میشود.
راهنمای خرید لوله برق بر اساس سایز و بودجه پروژه
انتخاب سایز مناسب لوله برق، گام اول برای اجرای ایمن و اقتصادی سیمکشی است. ابتدا باید تعداد و سطح مقطع سیمها مشخص شود و با استفاده از جدول استاندارد مبحث ۱۳ یا نرمافزارهای طراحی، سایز لوله مناسب تعیین گردد.
در مرحله بعد، جنس لوله با توجه به محل نصب و شرایط پروژه انتخاب میشود:
- لولههای PVC و خرطومی برای پروژههای کمهزینه و مسیرهای داخلی مناسب هستند.
- در حالی که لولههای فلکسی فلزی یا گالوانیزه برای محیطهای صنعتی، دفنی یا مرطوب توصیه میشوند.
همچنین، بودجه پروژه در انتخاب لوله نقش مهمی دارد؛
به نقل از دانش ساختمان “خرید لوله برق گالوانیزه صرفا بر اساس پایینترین قیمت، میتواند به استفاده از محصولات غیراستاندارد منجر شود که مقاومت مکانیکی و ایمنی شبکه برق را کاهش میدهد. این انتخاب در بلندمدت هزینههای تعمیر، تعویض و خطرات ایمنی را چند برابر میکند”. برای مطالعه بیشتر کلیک کنید.
بنابراین لازم است علاوه بر قیمت اولیه، کیفیت، دوام و سهولت نصب نیز در نظر گرفته شود. استفاده از نرمافزارهای طراحی و محاسبه پرشدگی لوله میتواند انتخاب سایز و جنس مناسب را سریع و دقیق کند و از مشکلات آینده جلوگیری نماید.
تأثیر سایز لوله برق بر قیمت تمامشده برقکشی
قطر یا سایز لوله، مقدار عرض ورق استفاده شده برای ساخت لوله را مشخص میکند. بدین معنی که هر چه سایز لوله بیشتر باشد، ورق عریضتری برای ساخت آن استفاده شده است. بنابراین فولاد بیشتری در بافت بدنه وجود دارد. علاوه بر آن، هر چه سایز لوله، بیشتر باشد، حجم رویبری بالاتری دارد. بنابراین ارزش مادی و قیمت بیشتری دارد.
انتخاب تأمینکننده لوله برق با تنوع سایز استاندارد
در بازار رقابتی امروز، برای خرید لوله برق بهتر است تامینکنندهای با تنوع سایز و جنس استاندارد انتخاب کنید تا لوله متناسب با تعداد سیمها و محل نصب باشد. خرید مستقیم از تولیدکننده معتبر علاوه بر تضمین کیفیت، امکان سفارشسازی، گواهی کیفیت و خدمات پسازفروش را نیز فراهم میکند و ریسک خرید از فروشگاههای نامعتبر را از بین میبرد.
اشتباهات رایج در انتخاب سایز لوله برق و عواقب آن کدام است؟
- انتخاب لوله کوچکتر از حد مجاز: فشار روی سیمها، سختی در کشیدن سیمها، افزایش حرارت و خطر اتصال کوتاه.
- عدم رعایت درصد پرشدگی مبحث ۱۳: کاهش عمر عایق سیم، دشواری سیمکشی مجدد و احتمال آسیب در مسیرهای خمیده.
- در نظر نگرفتن تعداد و سطح مقطع سیمها: لوله سریع پر میشود و امکان افزودن سیم جدید وجود ندارد.
- عدم تطابق جنس لوله با محل نصب: خرابی لوله در محیط مرطوب یا صنعتی، زنگزدگی یا شکستگی لولههای پلاستیکی.
- نادیده گرفتن طول مسیر و تعداد خمها: سیمکشی دشوار، افزایش مقاومت مکانیکی و احتمال آسیب به سیمها.
- انتخاب سایز غیر استاندارد برای لوله خرطومی یا فلکسی در سقف کاذب: خم شدن زیاد، تجمع سیمها و کاهش تهویه داخل لوله.
کوچک گرفتن سایز لوله برق و مشکلات سیمکشی
انتخاب لوله برق کوچکتر از حد مجاز باعث فشار روی سیمها، سختی در کشیدن سیم، افزایش حرارت و آسیب به عایقها میشود. علاوه بر این، سیمکشی مجدد دشوار شده و احتمال اتصال کوتاه و خطرات ایمنی در طولانیمدت افزایش مییابد.
پر شدن بیش از حد لوله برق و افزایش ریسک آتشسوزی
زمانی که لوله برق بیش از حد پر شود، سیمها و کابلها به هم فشرده میشوند و تهویه کافی برای خنک شدن ندارند. همچنین در تماس با بدنه لوله فلزی، تحت تاثیر دمای محیط هم قرار میگیرند و محیط داخل لوله گرمتر میشود. این موضوع باعث افزایش دما، آسیب به عایق سیمها و در نهایت خطر آتشسوزی میشود، بنابراین رعایت درصد پرشدگی مجاز مبحث ۱۳ ضروری است.
