به گزارش صنعت ساختمان به نقل از خبرگزاری تسنیم، سد ماملو، واقع در حدود ۴۵ کیلومتری شرق تهران بر روی رودخانه جاجرود، به عنوان یکی از پنج سد اصلی تامینکننده آب شرب استان تهران، با چالش جدی کمبود ذخایر آبی مواجه شده است. این سد که در سال ۱۳۸۶ به بهرهبرداری رسید، دارای حوضه آبریزی به مساحت ۱۷۵۰ کیلومتر مربع و متوسط جریان آب سالانه ۲۸۳ میلیون و ۸۰۰ هزار متر مکعب است.
در حال حاضر، از مجموع حجم ۲۵۰ میلیون مترمکعبی مخزن سد ماملو، تنها حدود ۱۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده است. این در حالی است که در زمان مشابه در سال گذشته، حجم ذخایر آبی این سد ۳۷ میلیون مترمکعب بود. این مقایسه نشان میدهد که وضعیت این سد نسبت به سال گذشته که خود سالی خشک محسوب میشد، وخیمتر شده است. به عبارت دیگر، تنها ۸ درصد از حجم مخزن سد ماملو پر از آب است و ۹۲ درصد آن خالی است.
میانگین آمار ذخایر سد ماملو در ابتدای فصل پاییز در طولانی مدت، ۱۰۲ میلیون مترمکعب بوده است. مقایسه این رقم با میزان ذخیره فعلی سد، نشاندهنده کاهش ۸۱ درصدی ذخایر آبی است. با توجه به این که حجم مرده مخزن سد ماملو ۲۸ میلیون مترمکعب از آب کف مخزن را شامل میشود، ذخیره آبی فعلی سد که تنها ۱۹ میلیون مترمکعب است، به این معناست که این سد عملاً از مدار بهرهبرداری خارج شده و حتی بخشی از حجم مرده مخزن خود را نیز از دست داده است.
حجم مرده یا غیرمفید مخزن در سدهای بزرگ به حجمی از مخزن اطلاق میشود که بین تراز کف مخزن (بستر رودخانه) و رقوم کف پایینترین تخلیهکننده قابل مانور قرار میگیرد. این بدان معناست که امکان برداشت آب از سد ماملو تا زمانی که ورودی آب ناشی از بارشها به حدی برسد که حجم مخزن از ۲۸ میلیون مترمکعب فراتر رود، وجود نخواهد داشت.
با این وضعیت، سوالات متعددی در خصوص آینده تامین آب شرب تهران و راهکارهای مقابله با این بحران مطرح میشود. آیا برنامههای جایگزینی برای تامین آب شرب تهران در نظر گرفته شده است؟ چه تدابیری برای مدیریت مصرف آب و کاهش هدررفت آب در بخشهای مختلف اندیشیده شده است؟ آیا پروژههای انتقال آب از سایر حوضههای آبریز به تهران در دستور کار قرار دارد؟
کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب و استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود، از جمله جمعآوری آبهای سطحی و استفاده از پساب تصفیهشده، میتواند به کاهش وابستگی به سدها و تأمین پایدار آب کمک کند. همچنین، فرهنگسازی و آموزش عمومی در زمینه صرفهجویی در مصرف آب و تغییر الگوهای مصرف، نقش مهمی در مدیریت بحران آب دارد.
وضعیت بحرانی سد ماملو هشداری جدی برای مسئولان و مردم است تا با اتخاذ تدابیر فوری و مؤثر، از وقوع فاجعه کمآبی در تهران جلوگیری کنند. این امر نیازمند برنامهریزی جامع، همکاری بین دستگاههای مختلف و مشارکت فعال مردم است.
به گفته صنعت ساختمان، این وضعیت میتواند تبعات گستردهای بر بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی داشته باشد. کشاورزی، صنعت و گردشگری از جمله بخشهایی هستند که به طور مستقیم تحت تأثیر کمبود آب قرار خواهند گرفت. همچنین، افزایش قیمت آب و کاهش کیفیت آن میتواند بر سلامت و رفاه مردم تأثیر منفی بگذارد.
بنابراین، لازم است که مسئولان و مردم با درک جدی از این وضعیت، تمام تلاش خود را برای مدیریت بهینه منابع آب و مقابله با بحران کمآبی به کار گیرند. در غیر این صورت، تهران با چالشهای جدیتری در زمینه تأمین آب شرب مواجه خواهد شد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
